Διαβητική νεφροπάθεια: τι είναι και πως προλαμβάνεται

13 Nov
November 13, 2013

diavhtikh-neyropatheia-ti-einai-kai-pws-prolamvanetai

Ο διαβήτης αυξάνει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών επεισοδίων καθώς και προσβολής των οφθαλμών, των νεύρων και των νεφρών. Είναι ωστόσο σημαντικό να τονίσουμε ότι σε μεγάλο βαθμό τα παραπάνω προβλήματα μπορεί να προληφθούν με την τήρηση κάποιων γενικών αρχών που θα συζητηθούν παρακάτω. Οι νεφροί είναι σημαντικά όργανα για τη φυσιολογική λειτουργία του ανθρώπινου οργανισμού: ο ρόλος τους είναι να φιλτράρουν το αίμα απομακρύνοντας τοξικές ουσίες, προιόντα του μεταβολισμού καθώς και την περίσσεια νερού και αλατιού. Είναι σημαντικό να αναγνωρισθεί η διαβητική νεφροπάθεια εγκαίρως, ώστε να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα γιά να μην επιδεινωθεί περαιτέρω η λειτουργία των νεφρών. Η διαβητική νεφροπάθεια συνήθως δεν δημιουργεί κανένα σύμπτωμα και η ικανότητα παραγωγής ούρων δεν επηρεάζεται.

 Η αναγνώριση της προσβολής των νεφρών βασίζεται σε εργαστηριακές εξετάσεις που ανιχνεύουν την περιεκτικότητα των ούρων σε πρωτείνη (λεύκωμα) και εξετάσεις αίματος που έχουν σχέση με τη λειτουργία των νεφρών (ουρία, κρεατινίνη). Όταν οι νεφροί λειτουργούν φυσιολογικά δεν επιτρέπουν τη διαφυγή πρωτείνης στα ούρα: η ανίχνευση πρωτεΐνης στα ούρα πάνω από ορισμένα όρια, είναι σημάδι ότι οι νεφροί δυσλειτουργούν. Εκτός από το διαβήτη, διάφορες παθολογικές ή μη καταστάσεις μπορούν να προκαλέσουν παροδική αύξηση της απέκκρισης λευκωματίνης στα ούρα (όπως άσκηση κατά το προηγούμενο 24ωρο, πυρετός, ουρολοιμώξεις, αιματουρία, κλπ). Ένα άλλο συχνό εύρημα σε άτομα που πάσχουν από διαβητική νεφροπάθεια είναι η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση).

Παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο διαβητικής νεφροπάθειας είναι οι παρακάτω:

  • Οι ψηλές τιμές σακχάρου στο αίμα σε χρόνια βάση
  • Η παχυσαρκία
  • Το κάπνισμα
  • Η συνύπαρξη προσβολής των οφθαλμών (διαβητικής αμφιβληστροειδοπάθειας) από το διαβήτη ή των νεύρων (διαβητικής νευροπάθειας)
  • Το οικογενειακό ιστορικό νεφροπάθειας

diavhtikh-neyropatheia-ti-einai-kai-pws-prolamvanetai2

Στα άτομα με τύπου 1 διαβήτη, εξέταση ούρων πρέπει να γίνεται μιά φορά το χρόνο, ξεκινώντας περίπου 5 χρόνια μετά τη διάγνωση. Σε άτομα με τύπου 2 διαβήτη ο έλεγχος πρέπει να γίνεται αμέσως με τη διάγνωση και στη συνέχεια μιά φορά το χρόνο.

 Στην εξέταση των ούρων γίνεται προσδιορισμός μιάς πρωτείνης που λέγεται λευκωματίνη ή αλβουμίνη (σε δείγμα πρωινών ούρων). Η ανίχνευση λευκωματίνης πάνω από τα φυσιολογικά όρια (λευκωματινουρία, πρωτεινουρία) αποτελεί ένδειξη ότι υπάρχει νεφροπάθεια. Ο όρος ‘’μικρολευκωματινουρία’’ χρησιμοποιείται όταν η ποσότητα της λευκωματίνης είναι μικρή, και επίσης υποδηλώνει αρχικά στάδια νεφροπάθειας. Η ίδια εξέταση ούρων που χρησιμοποιείται γιά τη διάγνωση της διαβητικής νεφροπάθειας, χρησιμοποιείται και γιά την παρακολούθηση της κατάστασης.

Μερικές φορές μπορεί να ζητηθεί από το γιατρό να γίνει συλλογή των ούρων ενός 24ώρου, προκειμένου να προσδιορισθεί με μεγαλύταρη ακρίβεια το ποσό της πρωτείνης που προβάλλεται στα ούρα. Εκτός από την καλή ρύθμιση του σακχάρου, έχει αποδειχθεί ότι εξίσου σπουδαίο ρόλο για την πρόληψη και αντιμετώπιση της νεφροπάθειας στο διαβήτη, παίζει η ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Αυτό συμβαίνει γιατί τα αυξημένα επίπεδα σακχάρου και αρτηριακής πίεσης δρουν συνεργικά προκαλώντας βλάβες στα αιμοφόρα αγγεία και τα όργανα του σώματος. Για τους λόγους αυτούς,τα σημαντικότερα βήματα γιά την πρόληψη της εξέλιξης της διαβητικής νεφροπάθειας και την αποφυγή μόνιμης βλάβης στους νεφρούς είναι τα παρακάτω:

  • Υγεινο -διαιτητικά μέτρα: διακοπή καπνίσματος, διατήρηση φυσιολογικού σωματικού βάρους, άσκηση, υγιεινή διατροφή με μείωση του αλατιού και αποφυγή δίαιτας υψηλής σε λεύκωμα (όχι πάνω από 1 γραμμάριο λευκώματος ανά κιλό σωματικού βάρους ημερησίως)
  • Έλεγχος της αρτηριακής πίεσης . Η υψηλή αρτηριακή πίεση (υπέρταση) είναι συχνή στα άτομα με διαβήτη. Παρ’ όλο που η υψηλή πίεση συνήθως δεν δημιουργεί συμπτώματα, μπορεί να οδηγήσει σε δύο δυσμενείς συνέπειες: θέτει το καρδιαγγειακό σύστημα σε κίνδυνο και επιταχύνει την ανάπτυξη επιπλοκών από τους νεφρούς και τους οφθαλμούς. Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης θα πρέπει να γίνεται τακτικά από το γιατρό. Η θεραπεία της υπέρτασης ποικίλλει και περιλαμβάνει γενικά μέτρα όπως την απώλεια βάρους, τη μείωση της κατανάλωσης αλατιού, την τακτική άσκηση, τη διακοπή του καπνίσματος και την αποφυγή κατάχρησης οινοπνευματωδών. Αν τα παραπάνω μέτρα δεν είναι αρκετά, μπορεί ο γιατρός να συστήσει κάποιο αντιυπερτασικό φάρμακο με στόχο τη διατήρηση της αρτηριακής πίεσης σε επίπεδα κάτω από 130/80mmHg.
  • Χρήση ειδικών αντιυπερτασικών φαρμάκων (της κατηγορίας των  ναστολέων του μετατρεπρτικού ενζύνου της αγγειοτενσίνης και των αναστολέων των υποδοχέων αγγειοτενσίνης – ΑΜΕΑ, ΑΥΑ). Η λήψη αντιυπερτασικών φαρμάκων της κατηγορίας αυτής, συνιστάται τόσο σε νορμοτασικούς όσο και υπερτασικούς ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη και νεφροπάθεια.
  • Έλεγχος του σακχάρου του αίματος . Στόχος είναι η διατήρηση της γλυκόζης (σακχάρου) όσο πιο κοντά στο φυσιολογικό γίνεται, και της γλυκοζυλιωμένης αιμοσφαιρίνης( ΗbA1c) σε επίπεδα κάτω από 7% (που ανιστοιχεί με μιά μέση τιμή σακχάρου περίπου 150 mg/dl). Ο στόχος για τη γλυκόζη πριν τα γεύματα είναι η διατήρησή της μεταξύ 80 και 130 mg/dl. Μετά την έναρξη θεραπείας και υγεινοδιαιτητικών μέτρων γιά την αντιμετώπιση της διαβητικής νεφροπάθειας, απαραίτητη είναι η τακτική παρακολούθηση με εξετάσεις αίματος και ούρων ώστε να διαπιστωθεί αν υπάρχει βελτίωση της πρωτεινουρίας και των δεικτών της νεφρικής λειτουργίας στο αίμα. Αν χρειασθεί μπορεί να γίνει τροποποίηση της αγωγής. Γυναίκες με διαβητική νεφροπάθεια που σχεδιάζουν να μείνουν έγκυες καλό θα είναι να μιλήσουν στο γιατρό τους. Ο διαβήτης μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο προβλημάτων στη διάρκεια της κύησης, ιδιαίτερα αν συνυπάρχει και νεφροπάθεια. Πολλές ωστόσο γυναίκες με ήπιου βαθμού νεφροπάθεια έχουν κύηση χωρίς πρόβλήματα και γεννούν φυσιολογικά παιδιά. Οι σημαντικότεροι παράγοντες γιά τη διασφάλιση ομαλής πορείας και έκβασης στην εγκυμοσύνη, είναι ο καλός έλεγχος της αρτηριακής πίεσης και του σακχάρου. Οι γυναίκες που επιθυμούν να τεκνοποιήσουν ή είναι έγκυες δεν θα πρέπει να λαμβάνουν φάρμακα της κατηγορίας των ΑΜΕΑ-ΑΥΑ καθώς υπάρχει κίνδυνος συγγενών ανωμαλιών για το έμβρυο. Εναλλακτικά, υπάρχουν άλλα φάρμακα που μπορούν να δοθούν στη διάρκεια της κύησης με ασφάλεια. Τέλος, καλό θα είναι να θυμάται κανείς πως όλα τα παραπάνω μέτρα όχι μόνο προλαμβάνουν τη διαβητική νεφροπάθεια και την εξέλιξή της, αλλά όλες τις επιπλοκές του διαβήτη (από τους οφθαλμούς, τα νεύρα καθώς και τα καρδιαγγειακά συμβάματα).

diavhtikh-neyropatheia-ti-einai-kai-pws-prolamvanetai3diavhtikh-neyropatheia-ti-einai-kai-pws-prolamvanetai4

 

© Copyright 2014-2018 - Π.Ε.Ν.ΔΙ - Powered by Simple S&A Solutions